Search

Kako metformin utiče na smanjenje telesne težine

Medically approved

Metformin je poznati lek za lečenje dijabetesa tipa 2. Prvi put je još 1994. godine preporučen za lečenje ove bolesti. Kada se dijagnostikuje dijabetes tipa 2, prvo se predlažu promene u stilu životu, pre svega smanjenje telesne težine i uvođenje fizičke aktivnosti. Međutim, kada takve promene ne daju rezultate, jedan od lekova koji se često uvodi jeste upravo metformin. U zavisnosti da li je hemoglobin A1C je manji ili viši od 9% metformin se uvodi kao monoterapija ili kao deo kombinovane terapije. Metformin je inače jedini lek koji je trenutno preporučen za predijabates – odnosno stanje u kome postoji povišen nivoa šećera u krvi, ali je manji od vrednosti koje su karakteristične za šećernu bolest [1].

Zanimljivo je da studije pokazuju da metformin ima sporedne efekte koji su vrlo poželjni. Smatra se da on može da smanji rizik od nastanka nekih vrsta karcinoma, potom da u laboratorijskim uslovima može da uspori starenje, štiti naš kardio-vaskularni sistem, ima neuroprotektivni efekat i može da pomogne kod sindroma policističnih jajnika [2]. Naravno, metformin može da ima i neželjene efekte. To su uglavnom blagi neželjeni efekti kao što su dijareja, muka i povraćanje,  glavobolja. Ali neželjeni efekti mogu biti i znatno teži. Oni mogu da podrazumevaju niske nivoe vitamina B12, hipoglikemiju, alergijske reakcije i verovatno najtežu od njih, a to je laktatna acidoza koja može, u svojoj najtežoj formi, čak da bude i opasna po život.

Jedna od stvari koja je primećena kod osoba koje uzimaju metofmirn je i to da lakše gube telesnu težinu. Primećeno je da osobe koje su počele da uzimaju metformin, u prvoj godini uzimanja leka, izgube 2 do 3% težine. Međutim, sve do danas se nije znalo kako se to dešava. Sada su naučnici otkrili mehanizam gubljenja telesne težine. Naime, oni su otkrili da postoji mali molekul koji je nazvan „lac-phe“ i koji igra ključnu ulogu u regulisanju metabolizma, apetita i vežbanja. Naime, kod osoba koje završe težak trening, koncentracije ovog molekula su povećane i njihov apetit je smanjen.

Slično se dešava i sa metforminom. Utvrđeno je da osobe koje počnu da uzimaju metformin imaju povećane koncentracije „lac-phe“ molekula, u odnosu na one koji ne uzimaju lek. Pored toga veće koncentracije ovog molekula su bile povezane i sa većim gubitkom telesne težine [3].

Značaj ovog otkrića može biti veliki, jer potencijalno može otvoriti put za razvoj čitavog niza lekova koji mogu uticati na apetit i smanjenje telesne težine.

[1] American Diabetes Association. (2018). 8. Pharmacologic approaches to glycemic treatment: standards of medical care in diabetes—2018. Diabetes care, 41(Supplement_1), S73-S85.

[2] Wang YW, He SJ, Feng X, Cheng J, Luo YT, Tian L, Huang Q. Metformin: a review of its potential indications. Drug Des Devel Ther. 2017 Aug 22;11:2421-2429. doi: 10.2147/DDDT.S141675. PMID: 28860713; PMCID: PMC5574599.

[3] TeSlaa, T. (2024). Metformin induces a Lac-Phe gut–brain signalling axis. Nature Metabolism, 1-3.