Skoro jedan vek, istraživanja su dosledno pokazala da unos manje hrane ili smanjenje učestalosti obroka može produžiti životni vek. Međutim, osnovni mehanizmi i optimalne strategije implementacije se do danas diskutuju. Nova studija nam pruža uvid u to kako restriktivne dijete utiču na dugovečnost.
U studiji je praćeno zdravlje skoro hiljadu genetski raznolikih laboratorijskih miševa koji su bili podvrgnuti različitim režimima ishrane. Osiguravajući da je svaki miš genetski različit, istraživači su imali za cilj da imitiraju genetsku varijabilnost pronađenu u ljudskoj populaciji, čime se povećava klinički značaj i značaj studije u istraživanju starenja. Rezultati su pokazali da je ograničenje kalorija imalo značajniji uticaj na produženje životnog veka od povremenog gladovanja. Miševi na veoma niskokaloričnoj dijeti su generalno živeli duže, bez obzira na procenat njihove telesne masnoće ili nivoa glukoze – uobičajenih pokazatelja metaboličkog zdravlja i starenja. Zanimljivo je da su najdugovečniji miševi bili oni koji su najmanje izgubili na težini uprkos tome što su unosili manje kalorija. Nasuprot tome, miševi koji su izgubili najveću težinu imali su smanjen nivo energije, oslabljen imuni i reproduktivni sistem i kraći životni vek. Studija ukazuje na značaj otpornosti. Najsnažnije životinje su održavale svoju težinu čak i pod stresom i ograničenjem kalorija, i one su one koje žive najduže. Naučnici smatraju da bi umereniji nivo ograničenja kalorija mogao uravnotežiti dugoročno zdravlje i životni vek. Eksperiment je uključivao pet grupa ishrane: neograničena ishrana, 60% i 80% osnovnog kalorijskog unosa i povremeni post sa jednim ili dva uzastopna dana bez hrane svake nedelje. Pokazalo se da su miševi na neograničenoj dijeti su u proseku živeli 25 meseci, miševi sa prekidima na gladovanju živeli su oko 28 meseci, oni sa 80% kalorija dostigli su 30 meseci, a grupa sa 60% kalorija u proseku je 34 meseca. Međutim, varijabilnost životnog veka unutar svake grupe bila je značajna, naglašavajući snažan uticaj genetike. Dalja analiza je naglasila da su genetski faktori igrali važniju ulogu u određivanju životnog veka od intervencija u ishrani. Studija je identifikovala genetski kodiranu otpornost – održavanje telesne težine, procenat masti i zdravlje imuniteta tokom stresa u ishrani – kao ključnu odrednicu dugovečnosti.
Pored toga, istraživanje dovodi u pitanje tradicionalna verovanja o markerima zdravog starenja. Faktori poput gubitka težine, telesne masti i nivoa glukoze u krvi nisu bili u korelaciji sa produženim životnim vekom. Umesto toga, zdravlje imunog sistema i osobine crvenih krvnih zrnaca više su ukazivale na dugovečnost, što sugeriše da bi trenutne studije o dugovečnosti ljudi možda trebalo da promene svoj fokus. [1]
[1] Di Francesco, A., Deighan, A.G., Litichevskiy, L. et al. Dietary restriction impacts health and lifespan of genetically diverse mice. Nature (2024). DOI: 10.1038/s41586-024-08026-3
